VILLA MARIA HOSPITAL
OEGANDA REIS 4 november – 21 november 2008

Dinsdag 4 en woensdag 5 november:

Mijn 3e Oeganda-reis: eerder in 1999 en 2002. Met 11 reisgenoten vertrokken we vanuit Heerlen. We worden gastvrij en met koffie ontvangen bij de verzamelplek ten huize van de familie Gillissen. Zoon Mink brengt mij ter plekke. We rijden met een taxibus met chauffeur met een Duits accent, Hugo genaamd. Hij laat nadrukkelijk weten dat hij sinds gisteren zijn rijbewijs heeft gehaald nadat hij 6 keer gezakt was. In Born stappen nog 2 dames in de bus en op Schiphol voegt de laatste dame zich bij ons.

We maken de eerste pitstop in wegrestaurant “de Lucht”, na ’s-Hertogenbosch. Het is wat mistig, maar we zijn ruim op tijd op Schiphol (13.00 uur). Die ochtend zijn veel vluchten gecanceld. Welke naam bij welke persoon zal tijdens de reis wel duidelijk worden.

Bij de controle op Schiphol ging het al gelijk goed mis! Ik had tevoren een fles jonge jenever en een fles Jägermeister gekocht en die met de trechter vermengt in een plastic colafles van 1,5 lt. Toch een investering van € 15,--. 3 Borrelglaasjes in de rugzak en iedere avond eentje nippen met een of meerdere reisgenoten voor het slapen gaan. Ik uilskuiken heb die fles per ongeluk in mijn handbagage gestopt i.p.v. in de koffer. Uiteraard nam de beveiliging de fles in beslag.

Op vliegveld Heathrow Londen moeten we 4 uur wachten maar dat worden 6 uur. Het scherm op de luchthaven geeft steeds nieuwe vertragingen te zien. Op het vliegveld eten we een warme Engelse maaltijd; fish en chips. We kopen nog wat wijn omdat deze in Oeganda veel te duur is. Ook koop ik nog een fles jenever ter vervanging. Om 01.30 uur gaan we de lucht in met een Boeing 676 van British Airways De vliegtijd is 8 uur, dus om 09.30 uur landen we in Entebbe. Ik heb een plek achter in het vliegtuig en zie dat de achterste 3 rijen niet bezet zijn. Ik nestel met dan ook op de laatste rij met het idee om 3 plekken te bezetten. Dat lukt dus ook. De stewardess merkt dat ik van witte wijn houd en geeft me 4 flesjes. Ik ga gestrekt en slaap als een roos. Ik mis zelfs het ontbijt en bestel dit nog snel vóór de landing. Op vliegveld Entebbe staat Emmanuel gereed; hij is de vaste chauffeur van de vrachtwagen die in 1996 door de Stichting Weeraba werd geschonken aan het ziekenhuis Villa Maria. Emmanuel begroet ons hartelijk en de koffers worden in de DAF-truck geladen.

We rijden naar Kampala, de hoofdstad van Oeganda, en gebruiken daar een warme lunch en ontmoeten er Edith, een jonge vrouw van ca. 30 jaar uit Eys die met haar man sinds 4 jaar een website-bedrijf exploiteert. Ze heeft 6 mensen onder contract. Ook ontmoeten we het pleegkind van May. Ze heeft een laptop meegegeven voor haar en van ons krijgt ze nog een mobiele telefoon. Ook zien we het pleegkind van Ria en Peter. Zij gaat over 3 weken trouwen. Peter en Ria blijven daardoor 1 week langer. Zij neemt ter plekke de bruidsschat van Ria en Peter in ontvangst en ook zij krijgt een mobiele telefoon.

Dan volgt er een moeilijke tocht met de truck naar Villa Maria. Normaal doe je er 2 uur over maar nu 3,5 uur vanwege hevige regenbuien. Ik zit in de cabine bij Emmanuel en maak video-opnames. De wegen zijn slecht met veel grote gaten in het wegdek. Bij enkele passeermanoeuvres hield ik mijn hart vast. Emmanuel zag dit en vroeg: “Joep (Huub) are you scared?” Om 16.30 uur zijn we op onze bestemming in Villa Maria. De laatste kilometers komen we glibberend over een rode zandweg. Eerst het klokkenspel reshuffelten!! We deponeren onze bagage in het guesthouse, waarna we toegezongen worden do vermoeid, meteen kunnen slapen. Het is bijna 24.00 uur en de muziek speelt nog steeds. Ik ga toch proberen te slapen.

Donderdag 6 november

Om 0.30 uur stopt de muziek en kan ik onder de lakens. Om 9.00 uur word ik wakker. We ontbijten en gaan beginnen met een rondleiding door het ziekenhuis. Sinds mijn laatste bezoek in 2002 is er toch een positieve verandering waar te nemen. Het is in en rond het ziekenhuis veel opgeruimder dan voorheen. Ook is er meer structuur en organisatie. De zonnepanelen zijn er nog niet. Op 15 november beginnen ze met de installatie, dus we hopen nog iets te kunnen zien. ’s Middags hebben we een vergadering met de staf van het ziekenhuis: Dr. Moses en 2 nonnen. Dr. Moses legt zijn wensen op tafel: o.a. moet een terreinauto voor de missieposten dringend vervangen worden. Het zou een Landrover met 4-wielaandrijving moeten worden. Een nieuwe kost € 90.000,-- Dat geld hebben ze niet. Een organisatie wil de helft sponsoren maar dan moet het ziekenhuis € 45.000,-- ophoesten. Ook dat hebben ze niet. Wellicht is een goede 2e hands een optie.

Er wordt door Liet een cheque aangeboden van € 1085,-- voor de financiering van de opleiding voor een chirurg; Henny biedt een lading brillen aan en ik heb zo’n 50 mobile telefoons in de aanbieding. Deze cadeaus worden in grote dankbaarheid aanvaard. We zijn vroeg klaar en het zonnetje schijnt. We zitten gezellig op het terras en pimpelen enkele biertjes. Ik trakteer de vrouwen op een schijfje worst. Waarop zou je die vrouwen anders moeten trakteren???

Om 20.00 uur nuttigen we onze warme maaltijd. De kwaliteit van het eten is toegenomen. Behalve de traditionele kip en rijst is er vanavond ook spaghetti en 2 soorten gekookte groenten: gekookt is veilig!! Door Peter en Ria wordt gevraagd om om beurten een of enkele dagen de kas bij te houden. Annemie biedt zich als eerste spontaan aan.

Er wordt flink nagetafeld met veel wijn en bier. De wijn is in Londen ingekocht. In Oeganda bestaat geen wijncultuur: Een glas wijn is eens zo duur als een fles bier. Om 23.15 uur ga ik naar mijn kamer om nog dit dagboek bij te houden ofschoon Peter me uitnodigde om nog een potje te bridgen. Peter had echter 2 uur liggen pitten op zijn kamer en was dus zo fit als een hoentje en bovendien wilde hij ook een keer graag winnen: ik was te moe en had te veel biertjes op om nog te kunnen bridgen.

Vrijdag 7 november

Peter heeft ’s morgens een vergadering met het managementteam van het ziekenhuis; hij neemt Anka Ernes mee als notuliste. Om 11.00 uur willen we vertrekken naar het meer van Nabugabo. De rest van de groep gaat naar een nabij gelegen lagere school die geadopteerd is door Pauline uit Maastricht. Bij aankomst worden we meteen toegezongen door een klas leerlingen. Het is een meisjesschool met maar liefst 431 leerlingen, verdeeld over 7 klassen. Ik heb de school 2 keer eerder gezien: in 1999 en in 2002. Ze gaan heel langzaam vooruit, maar het is nog povertjes. Voorheen zaten ze nog op de grond met een plastic vuilniszak. Nu zijn er schoolbanken, doch van een soort die de Nederlandse Inspectie zou afkeuren. Er worden door de groep wat pennen en speelkaarten achtergelaten. De kinderen dragen een blauw uniform. Sommigen dragen hun eigen kleding; hun ouders hebben het geld niet voor de aanschaf van een uniform. Een uniform kost sh 6.000 = € 2,70.

Ik heb aan juf Josephine sh 50.000 gegeven met het verzoek om voor 8 kinderen een uniform aan te schaffen. Er stonden 2 leerkrachten bij, zodat ik kon verwachten dat mijn intentie ook het doel trof. Ria greep toch in toen ik het haar vertelde: ze ging op juf Josephine af en zei dat we over 1 week terugkomen om dan met de 8 kinderen op de foto te gaan.

Om 12.00 uur vertrekken we met de DAF en Emmanuel naar Nabugabomeer. In dit meer heeft Peter vorig jaar bilharzio opgelopen dus zwemmen is taboe. Jammer voor mij als waterrat. Het is prachtig weer en het wordt weer een hobbelige rit met veel gaten in de weg. We wandelen door het park en zien o.a. veel apen. We gebruiken er de lunch met chips en fish. Ik geniet van de zon zittend op een bank aan het meer. Om 17.00 uur vertrekken we weer richting het guesthouse. Vanavond krijgen we bongoles. Het werd een onvergetelijke avond met een manneke van 3 jaar in de hoofdrol. Hij heeft Vianny en is de zoon van de uitbaatster van het guesthouse. Ik heb ook een lesje gehad maar het is moeilijker dan je denkt. Er ontstaat spontaan een leuke party. Er wordt volop gezonden en gedanst. We zingen om de beurt en ook de beide volksliederen worden ten gehore gebracht. Om 01.00 uur gaan we naar bed. Ik slaap prima en word ’s morgens gewekt door de kraaiende hanen.

Zaterdag 8 november

Het grootste deel van de groep, waaronder ik gaat een bezoek brengen aan het huis van Juliette. Zij werkt in het guesthouse en verblijft daar ook. 1 of 2 Maal per week gaat ze naar huis. Ze is 30 jaar en heeft 5 kinderen. Vorig jaar is haar man dodelijk verongelukt met een boa-boa, een taxi-bromfiets. Het werd een glibberige tocht van ruim 1 uur. De kinderen worden verzorgd door haar moeder. Ook de grootmoeder is inwonend. Het huis is uitermate pover. Een keuken hebben ze niet . er wordt buiten gekookt. Ivon merkte op dat het vee in Nederland een beter onderkomen heeft. De kinderen krijgen wat snoep, voetbalschoenen en een pet van de Rabobank. Iedereen is onder de indruk van deze armoedige toestand. Als groep laten we sh 50.000,-- achter, bedoeld voor haar moeder en grootmoeder.

We moeten nu opschieten want vanmiddag gaan we met het busje van het ziekenhuis naar Masaka. Emmanuel en Dorien gaan mee als gids. We beginnen bij de markt. Daar worden barkloth doeken gekocht die je kunt beschilderen maar ook als decoratie kunt gebruiken. Ze zijn gemaakt van boomschors. Aangrenzend aan de markt koop ik een paar sandalen (die was ik vergeten mee te nemen). De dames doen hun uiterste best bij het uitzoeken en passen. Voor sh 8.000 ofwel € 3,-- ben ik de man. Ik ga met Judith, Anka en Dorien op pad. We willen cd’s met populaire Oegandese muziek erop. Na enig gezoek komen we bij zo’n winkel terecht. Het werd een hele ceremonie die 45 minuten ging duren. We kregen ieder een stoel aangeboden. Daarna werd een reeks muzieknummers gedraaid. Als we een liedje aardig vonden werd er eenstemmig geknikt. Dit herhaalde zich tot we 16 nummers bij elkaar hadden. Daarna werd de cd één voor één gebrand. 1 Cd kostte sh 3.000, ca. € 1,25. ’s Avonds zijn we uitgenodigd voor een diner in Masaka door de staatssecretaris van communicatie. John Nsambu, 37 jaar oud. Hij heeft in Duitsland gestudeerd en spreekt vloeiend Duits. Het werd een gezellige boel; lekker eten en veel bier en wijn, dit alles op kosten van de Oegandese overheid. Na afloop gaan we met zijn allen naar het cabaret, gebaseerd op imitatie en muziek. Ook Peter bestijgt de bühne om te participeren in een act. Peter geeft mij een flesje Waragi. Het zijn 3 borrels en ik heb het geweten. Met een kegel van hier tot Kampala word ik wakker.

Zondag 9 november

Om 10.00 uur word ik pas wakker. Iedereen heeft al ontbeten. Ik kan nog net 2 sneetjes brood en een kop thee bemachtigen en ga op het terras in de zon mijn dagboek bijwerken. ’s Middags gaan we wandelen met Emmanuel in de directe omgeving. Hij vertelt ons over de planten, bomen en de gewassen. Het werd een mooie tocht. Om 18.00 uur krijgen we onze 2e bongoles. Er zijn 6 docenten: 3 verplegers in opleiding en 3 nonnen. Ik kreeg les van een jonge non van ca. 25 jaar. Ze doceerde zeer aanstekelijk en bovendien was ze erg mooi. Als zij haar nonnenkapje zou verwijderen dan zou er een beauty tevoorschijn komen!! We krijgen 1 uur les en we merken dat we vooruit gaan. Namens de groep biedt Peter hun sh 50.000 aan. Ze zijn nu bezig met het oprichten van een bongo-orkest en in de nabije toekomst willen ze ook gaan optreden.

Ik ga nu mijn koffer pakken want morgenvroeg vertrekken we per bus naar Murchison Falls National Park.We blijven er 3 dagen en gaan dan 4 dagen naar Kampala. Tenslotte zijn we dan nog 3 dagen in Villa Maria. Vandaag viel het licht weer eens uit. Het licht is meer uit dan aan. Dat is, voor ons verwende Nederlanders erg lastig als je ’s avonds onder de douche staat en het licht valt uit!

Mede in opdracht van Ans kan ik op zoek gaan naar een adoptiekind. Ik heb intussen vernomen dat in het guesthouse een jongen van 20 jaar werkt die wees is en graag zou willen studeren. Hij heeft nog een broer van 12 jaar die elders in het dorp woont. Ik zie hem voorbij komen en wenk op hem. Tevoren heb ik de uitbaatster Dorine gevraagd naar de basale gegevens. Zijn moeder is aan aids overleden in 2002 en zijn vader is dodelijk verongelukt in 2005 met een boa-boa. (bromfiets) Hij verdient ca sh 30.000 per maand en onderhoudt zijn broer. Hij heet Tadeo en spreekt goed Engels. Hij wil graag de verpleegkundigenopleiding gaan volgen bij het ziekenhuis Villa Maria. De opleiding duurt 2,5 jaar en de kosten bedragen sh 1,3 miljoen ofwel € 600,-- per jaar, € 50,-- per maand. Ik vraag hem om over zichzelf en zijn situatie iets op papier te zetten. Dat gaat hij doen. Ik informeer naar zijn vooropleiding. Hij zal volgende week zijn diploma’s meenemen. Ik zal dan mijn besluit aan hem mededelen, nadat ik met Ria en het hoofd van de Nursing Training School (NTS) heb gesproken. Annemie draagt deze avond de kas over aan Irene en Ivon.

Maandag 10 november

We staan om 06.30 uur op. We vertrekken om 09.00 uur met de bus voor een rit van ca. 10 uur naar het Murchison Falls National Park en zullen er verblijven in Red Chili Camp. We rijden naar en dwars door Kampala. We lunchen in Nakitoma. Om ca. 16.00 uur zijn we bij de ingang van het park. Voor 3 dagen betalen we € 45,-- p.p. Daar worden de eerste cadeautjes gekocht. Het park is ca. 3.200 km2.groot (80x40 km.); dat is ongeveer de oppervlakte van de provincie Limburg. Als we de toegangspoort voorbij zijn moeten we nog ruim 60 km. over een hobbelige weg rijden voordat we onze banda bereiken. Onderweg zien we de eerste dieren zoals apen, parelhoenders, buffels, wrattenzwijnen en diverse vogels. Het is nog net niet donker als we arriveren. Het park is veranderd sedert 1999. Er staan andere huisjes (banda’s) en veel tenten. Daartussen beweegt zich een kudde wrattenzwijnen. Ollie en ik offeren ons op en nemen genoegen met het primitiefste huisje met de toezegging van Peter dat we in Kampala de bruidssuite krijgen. We gebruiken het avondmaal. Enkele porties waren lauw zodat de magnetron eraan te pas moest komen. De kwaliteit was niet slecht voor Oegandese begrippen. Ria, Ollie en ik constateren dat om 22.00 uur de bejaardenclub al plat ligt. We bestellen nog 3 Niles, dan 2 en tenslotte nog één. Om 24.00 uur gaat “de F-site” naar bed.

Dinsdag 11 november

`s Nachts regent het dat het giet. Ik word wakker van de neerstortende regen en heb hoge druk. We hebben geen toilet dus ‘t moet tegen een boom maar het regent zó hard dat ik besluit nog een tijdje te knijpen. Een uurtje later word ik weer wakker en het is droog. Ik besluit om de sprong te wagen en op het moment dat ik begin te lozen zie ik naast me zo’n wrattenzwijn tegen ons huis liggen. Ik kan niet meer terug en leg me op om vooral rustig te blijven. Gelukkig blijft het varken liggen en kan ik mijn slaapje vervolgen. Om 06.30 uur roept Ollie: “opstaan het is 07.30 uur”. Hij had zich een uur vergist met de wekker. Die ging om 11.30 uur af toen we al 1,5 uur met de boot op de Nijl voeren.

Om 09.00 uur vertrekken we voor de boottocht over de Nijl. Het is prachtig weer en het zonnetje schijnt volop. Het werd een mooie trip; we zagen o.a. buffels, krokodillen, olifanten, veel vogels etc. De tocht eindigt bij de watervallen. Door een spleet van 6 meter stort de Nijl zich naar beneden. Even verder is diezelfde Nijl 1 km. breed. De Nijl ontspringt in het Victoriameer en eindigt in de Middellandse Zee.

Enkele wetenswaardigheden over Oeganda: het land is 6x zo groot als Nederland. Het heeft 30 miljoen inwoners. Gemiddeld wordt een Oegandees 44 jaar. Oeganda wordt ook wel het groene hart van Afrika genoemd. Er groeit overal wat, dus veel groenten en fruit. Meer dan ze zelf nodig hebben dus exporteren ze ook (bonen, maïs, sesamzaad.) Daarnaast exporteren ze koffie, tabak, katoen en thee. Ook is er recentelijk olie gevonden die binnenkort geëxploiteerd gaat worden.

Een Oegandese vrouw krijgt 6 tot 7 kinderen. De laatste jaren is er sprake van een explosieve geboortegolf.

Vanmiddag gaan we met 8 personen zwemmen in een nabijgelegen lodge. We moeten per veerboot de Nijl oversteken en dan nog 15 minuten lopen. In 1999 ben ik er ook geweest. Ik herinner mij een bar in het zwembad waar de barkrukken onder water staan. Tot onze grote verbazing vroegen ze een entreeprijs van maar liefst 20 dollar p.p. Dat was ons te gortig en we besloten een consumptie te nemen. Het werden er uiteindelijk 2. We moesten ons haasten om de veerboot van 18.00 uur te halen. Ook dat lukte gelukkig. `s Avonds neem ik een pasta met groenten. Daar was niets mis mee. We tafelen wat na en ook nu gaat “de F-site” als laatste naar bed, uitgebreid met Peter.

Woensdag 12 november

We staan om 06.00 uur op want vandaag gaan we met de bus op safaritour. Het heeft vannacht bij uitzondering niet geregend en de zon komt al vroeg tevoorschijn. Het ontbijt nemen we mee in de bus. Alleen Anka moet de trip laten schieten. Zij heeft last van buikloop. Bij de veerboot stapt een gids in onze bus. Hij geeft uitleg over de verschillende diersoorten. Ik zit achter in de bus, dus ik kan niet alles verstaan. Over de olifant herinner ik mij dat deze tot 6.000 kg. zwaar kan worden, 3 x in zijn (haar) leven zwanger is; 120 kg. voedsel per dag tot zich neemt en 270 liter water per dag drinkt. Eén slok water betekent 20 lt. We hebben uiteindelijk veel olifanten gezien en moesten er zelfs voor stoppen omdat ze de weg versperden. Ook de vele giraffen was een hoogtepunt. In dit park zitten er ongeveer 3000. We zagen 2 kraanvogels en ook kudden buffels.

Het was heel indrukwekkend. Om 11.00 uur moeten we weer bij de veerboot zijn. Dat lukt ook, maar de veerboot is defect. Vanwege de hitte schuilen we bijna 1 uur in de schaduw. In Red Chili Camp aangekomen gebruiken we meteen de lunch. Na de gebruikelijke democratische vergadering onder voorzitterschap van Peter wordt besloten om tot 15.00 uur siësta te houden om daarna met de bus te vertrekken naar de watervallen, die we gisteren vanaf de Nijl hebben gezien. De club is nu weg terwijl ik dit dagboek bijhoud. Ze moeten 34 km op een hobbelige weg afleggen om bij de watervallen te kunnen komen. Ik ben benieuwd naar hun relaas. Ik ben nu even klaar, neem nog een pilsje en ga de zieke Anka opzoeken. Die zit niet buiten en wellicht dat ze in bed ligt. Ik wil haar niet verder storen.

Morgenvroeg om 09.00 uur vertrekken we naar Kampala, de hoofdstad van Oeganda voor 4 nachten. Daar moeten we onze slag slaan voor het inkopen van de cadeaus voor het thuisfront. De tocht naar de watervallen was van een ongekende schoonheid, aldus mijn reisgenoten. Er was een prachtige regenboog zichtbaar met felle kleuren, die je nooit zo in Nederland kunt zien.

Voor het avondmaal gaan we inpakken. Dan ontdek ik tot mijn grote schrik dat ik de eerste volle cassette kwijt ben van mijn video. Alle bagage overhoop gezet, maar helaas niets te vinden. Alleen Ivon heeft met mij gefilmd en de cassette is op de boottocht over de Nijl verwisseld. We concluderen dat de kans groot is dat de cassette in de boot is achtergebleven. We doen nog navraag in het restaurant van het Camp en bij een Engelse en Nederlandse groep. Ook hang ik een briefje op in het restaurant en laat mijn woon- en e-mailadres achter. Tenslotte belt Peter de volgende dag op naar het restaurant met het verzoek om de 2 gidsen van de boot te benaderen. Meer kunnen we niet doen, dus afwachten maar.

Donderdag 13 november

Om 08.00 uur wordt er met de bus vertrokken naar Kampala, de langste busreis van deze reis; het zijn ruim 400 km. Op voorstel van Peter wordt er gekozen voor een alternatieve route die wel langer is maar veel mooier. Dit was niet teveel gezegd. We rijden naar Lake Albert over een vlak landschap dat opgesierd is met prachtige ronde hutten met daken van rietstro. We stoppen bij het meer in het plaatsje Wanseko en bekijken de vis die op diverse plekken te drogen ligt. We vervolgen de trip naar Hoima waar we lunchen. Daar kopen we nog postzegels om de kaarten naar het thuisfront te kunnen versturen.

Het laatste stuk is het moeilijkst vooral als we de voorstad van Kampala bereiken. Het is inmiddels donker, er is veel verkeer en het krioelt er van de mensen. We komen aan in het gereserveerde hotel Sangri-La en tot onze stomme verbazing was het hotel volgeboekt. Wij (Peter) hadden ook geboekt! Wat bleek? Een aantal Japanners met spleetoogjes en fototoestellen hadden hun verblijf verlengd. Mogelijk hebben zij met flappen gewapperd. Daar stonden we dan, oververmoeid na een busreis van 12 uur. Peter moest enkelen uit de groep kalmeren waaronder zijn vrouw Ria. Peter bleef rustig en uiteindelijk werden we na een half uur naar een ander hotel gebracht. We zitten nu in het Fairway Hotel. Het valt niet tegen ofschoon we al 2 dagen geen warm water hebben. Ik heb de huismeester gebeld en die is nu doende om de zaak te repareren. Even later roept hij me. Hij heeft de kranen verwisseld en rechts is nu het warme water. Hij nodigt me uit om even te voelen en verrek, het eerste echte warme water in Oeganda gaat zo dadelijk over mijn lijf stromen. Gelukkig kunnen we de eerste avond in het hotel nog een warme hap krijgen. Ollie wordt geïnstalleerd als onze nieuwe penningmeester en met groot enthousiasme neemt hij de kas over van Irene en Ivon. Moe maar voldaan leggen we ons lichaam op een mooi opgemaakt bed.

Vrijdag 14 november

Ria neemt het voortouw en Peter heeft andere bezigheden vandaag. We gaan te voet naar de toeristische markt om de nodige cadeaus voor het thuisfront aan te schaffen. Het werd uiteindelijk een ware veldslag. Ik schat dat ik hier zo`n 15 artikelen heb gekocht. Het duurste is voor mijzelf; dat zijn 2 houten beelden, man en vrouwe gemaakt van ebbenhout (sh 45.000 = € 18,--) Ook voor mijn kleinkind Roos koop ik leuke dingetjes, zoals een pop, een haarbandje enz. Vooral tijdens een flinke plensbui werd er veel gekocht want je werd kletsnat als je je verplaatste naar het volgende winkeltje. Ter plekke aten we wat samosa’s en daarna op naar de Banana Boat. Ook hier allemaal cadeauartikelen met fixed prices i.t.t. de toeristische markt waar afdingen een must is. Gepakt en gezakt slepen we ons naar het hotel.

Vanavond heeft John, de staatssecretaris, ons uitgenodigd om naar de Afrigo Band te gaan. Hij stuurt 3 taxi’s naar het hotel. Ik moet nog wat aanvullen wat me even ontschoot; ’s middags werd Peter door John gebeld. Hij nodigde ons allen uit voor een borrel bij de Belgische ambassadeur. De Belgen vierden hun onafhankelijkheidsdag. (1834) Wij dus met zijn allen in 3 taxi’s erheen. John ontving ons bij de poort van het huis van de Belgische ambassadeur. Het was er erg druk; de helft was wit en de andere helft was zwart. Het speelde zich af in een sterk hellende tuin, waar het bier en de wijn rijkelijk vloeiden. Ook werden we regelmatig op een hapje getrakteerd. Er was zelfs een kaastentje waar je uiteraard Belgische kaashapjes kreeg. We hebben daar zo’n 2,5 uur rondgewandeld en we hadden contact met enkele Oegandese politici. Ook enkele Belgen uit Ieper spraken we. Om 22.00 uur vliegen we weg in de taxi’s op weg naar de Afrigo Band. Om 22.30 uur begint de voorstelling. De zitplaatsen en het podium zijn overdekt en de grote dansvloer is in de buitenlucht gesitueerd. Het was een boeiende avond, vanwege de muziek en dans en de sfeer was erg gezellig. Eenieder ging de dansvloer op of werd erop getrokken m.u.v. Trix die aan haar enkel geblesseerd was en Ollie. Die werd door 6 vrouwen uit zijn stoel gesleurd, doch uiteindelijk moesten de vrouwen het opgeven. Intussen trakteert John ons weer op een vaatje Zuid Afrikaanse wijn. Ik maak de nodige video-opnames met het accent op de mooie, dikke, sensuele, wapperende kontjes van de drie danseressen. De band zelf bestaat uit 10 muzikanten. Ineens broeit er iets in me op. Zou deze band niet misstaan op Pink Pop?! Na enige minuten twijfel in mezelf besluit ik om de stoute schoenen aan te trekken. Ik ga het podium op en begin een praatje met een lid van de crew. Ik vraag hem o.a. naar de leider van de band. Dat blijkt Moses te zijn. Even later zit hij al naast me en ik doe mijn verhaal over het plan van Pink Pop. Hij is zeer enthousiast en we wisselen adressen uit. Tussen het optreden komt hij nog twee keer. Hij belooft me morgen een videoclip van de band naar het hotel te brengen.

Om 02.30 uur komen we in het hotel aan, uiteraard als laatste. Mijn kamergenoot Ollie was een uurtje eerder vertrokken en zat nog op het balkon te rekenen als een meikever in zijn verworven hoedanigheid van penningmeester. Om 03.30 uur, nadat we nog een koude Nile uit eigen voorraad genuttigd hebben, klapt Ollie zijn kasboek dicht met de slotopmerking: ”Ik kom nu al een ton tekort. Ik ben nu echt doodmoe en verlang naar mijn bed.” We zetten de wekker om 09.30 uur zodat we morgen nog net kunnen ontbijten. Dat is mogelijk tot 10.30 uur.

Zaterdag 15 november

Om 09.00 uur wordt er geklopt. De was van Ollie is klaar. Na het ontbijt wordt de Bank van Peter en Ria geopend. Peter vraagt eenieder om vóór de rode streep te wachten i.v.m. ieders privacy. Er wordt perfect gehoorzaamd, waarmee iedereen bewijst dat Peter respectvol bejegend dient te worden. De groep gaat naar de kunstgalerie van de Makerere Universiteit en ik ga pinnen en resterende boodschappen doen. Ik koop 2 sloffen sigaretten en gelukkig vind ik een cassettebandje en nog een leuke tas voor mijn madeliefje. Dat moet toch veel punten opleveren bij thuiskomst! Ik zoek nog naar een artikel en wel een dynamo. Ik doe navraag in de winkel en stuit op een apparaat dat met batterijen licht maakt en een radio laat spelen. Ik besluit de gok te wagen en koop dit voor sh 125.000 Het is bestemd voor een uitvinder uit Gulpen die hiermee aan het experimenteren is. Hij wil zijn uitvinding met mijn hulp op de makt brengen en speciaal voor gebieden waar nog geen elektriciteit is. Ik heb daar nu speciaal opgelet en zie dat heel veel woningen en hutten geen elektra hebben. Ik ben nu volledig binnen met mijn boodschappen.

Ollie komt terug en begint direct de kas op te maken: in plaats van een tekort van

sh 100.000, heeft hij nu sh 33.000 kasoverschot! ’s Avonds eten we in een nabijgelegen Mexicaans restaurant. Voor zover bekend was iedereen tevreden over de kwaliteit. Teruglopend naar het hotel werden we nog toegezwaaid door 2 prostituees.

Zondag 16 november

We gaan met Edith, het dappere meisje uit Eys, naar de sloppenwijk Banda. Edith treffen we bij het winkelcentrum. Ze heeft haar auto kapot; hij start niet en haar ramen staan nog open. Ik bied aan om haar te helpen. De motorkap gaat omhoog en wat ziet het geoefend oog??? Er ontbreekt een schroefje bij de accuklem. dat is pas oog voor detail! Edith koopt ter plaatse een zak schroefjes en in no time is de auto gerepareerd. Mijn thuisfront zal nooit geloven dat ik in Afrika auto’s kan repareren.

We vertrekken nu naar de sloppenwijk. Daar wonen 10.000 mensen onder erbarmelijke omstandigheden; dat is nauwelijks te beschrijven je moet het gezien hebben. In deze krottenwijk is 1 jaar geleden een project gestart voor vrouwen. Zij maken kettingen en mandjes en verkopen die aan Oegandesen op de markt en aan toeristen. Ook wij kopen het nodige. Ik heb om 14.00 uur een afspraak met Moses Matavo, de oprichter van de Africo Band. We praten 1,5 uur en hebben het uitgebreid over het Pink Pop festival en mogelijk andere optredens. Het werd een geanimeerd onderhoud. Zij hebben geen Europese contacten en vanaf nu ben ik hun manager voor Europa. Dit wordt nog per mail en post bevestigd. Moses is de oprichter van de band in 1975 dus nu al 33 jaar. Inmiddels zijn al 7 bandleden overleden. Moses is 59 jaar, rookt en drinkt niet. We hebben nu alle adresgegevens van elkaar. ’s Avonds gaan we naar de Endere group. Het is in de openlucht en het eten staat klaar. Het is een folklore muziek- en dansgroep in een prachtige kledij. De uitvoering is overweldigend. Ik heb 25 minuten op video staan. Na thuiskomst bestellen we op het terras van het hotel nog een drankje. Er worden enkele glazen rode wijn besteld. “Two wine please” wordt er geroepen. Annemie zegt: “For me too”

Het viel ons op dat zij een extreem groot glas kreeg. Bij het afrekenen bleek dat er 4 glazen wijn op de rekening stonden. Er ontstond een Babylonische spraakverwarring met de ober, die op academisch niveau werd beslecht, met als resultaat: “two, and me to is four!” Resultaat was dat de ober toch zijn 4 wijntjes betaald kreeg.

Maandag 17 november

We vertrekken om 10.00 uur vanuit Kampala met de bus naar Masaka (Villa Maria). Vlak voor ons vertrek ga ik nog snel naar onze dokter Peter: mijn linker voet is flink gezwollen. De diagnose van Dr. Peter is dat het een ontsteking is vanwege een insectenbeet. Mijn voet wordt ingezwarteld en ik krijg het advies om de voet nat te houden. Trix ziet er al enkele dagen hetzelfde uit, maar zij heeft een verzwikte enkel. We stoppen bij de evenaar. We lopen wat rond en de laatste stuiptrekkingen van de koopwoede worden uitgevoerd. We poseren met de groep bij de evenaar, maken een foto en tenslotte kijken we naar een demonstratie van het naar links en rechts kolkende water. Ik informeerde naar de oorsprong van zijn verhaal. Begint hij me een lulverhaal op te hangen over een Amerikaan. Ik voelde me geroepen om hem snel te corrigeren. Ik ben er in 1999 getuige van geweest dat Peter deze ceremonie hier gedemonstreerd heeft. Dat heeft iemand opgepikt en nu is het een florerend bedrijf. De demonstratie kostte sh 10.000.

We arriveren om 16 uur in Villa Maria. Er ontstaat enige chaos bij het verdelen van de kamers. Degenen die de eerste week een douche op de kamer hadden moeten nu deze luxe opgeven voor een kamer zonder douche. Na enig geharrewar heeft een ieder zijn plek. Ik ontmoet Tadeo, het aspirant adoptiekind. Hij zal me vandaag nog zijn documenten laten zien. Dan, even later, verschijnt de zuster/directrice van de verpleegopleiding. Tadeo is enkele dagen geleden bij haar geweest. Volgens haar heeft hij niet de vereiste vooropleiding. Hij moet nog 4 jaar naar de Secundary School. Morgen gaan Ria, Tadeo en ik met haar aan tafel zitten. Hij werkt in het guesthouse, heeft daar kost en inwoning en krijgt sh 30.000 salaris per maand

(€ 13,50). Daarvan brengt hij een deel naar degene die zijn broertje van 12 jaar verzorgt. Morgen zien we wel weer verder.

Dinsdag 18 november

Vandaag gaan we met het busje van het ziekenhuis naar een vijftal buitenposten. Wat gaan we zien en beleven?! Het hoofdthema heet: HIV/AIDS. De eerste post heet Butenga. Vandaar uit opereren een 40-tal councillars die per fiets op stap gaan. Die 40 fietsen zijn door de Stichting Weeraba betaald. We worden toegesproken en leggen uit wat ze doen in het kader van het AIDS project. Vanuit Villa Maria wordt dit project aangestuurd. De begroting van het AIDS project is het dubbele van de begroting van het ziekenhuis. Malaria eist nog steeds de meeste slachtoffers in Oeganda, gevolgd door AIDS. Er zijn 2 miljoen besmette bewoners op een totale bevolking van 30 miljoen inwoners. Het Villa Maria Hospital geeft zorg aan 400.000 mensen. In deze regio van Villa Maria gaat het om 8.000 AIDS patiënten. De councillars zijn allemaal vrijwilligers die solidair zijn met hun eigen bevolking. De tweede post is een COV project. Daar worden jeugdigen opgeleid voor een handmatig beroep., in dit geval lassers. 3 Net “afgestudeerden” ontvangen een laskap als onderdeel van een pakket tool-kids; dit wordt gefinancierd door de Stichting Protestantse Kinderhuizen. Een 20-tal kinderen doen we een groot plezier door hen een spel kaarten aan te bieden. Dan gaan we naar de derde post. Dat is een steunpunt voor Aids-patiënten. De Aids-patiënten worden eerst door de dokter te woord gestaan resp. behandeld. Dan gaan ze naar de apotheek en tenslotte is er een councillar aanwezig die de patiënt instructies geeft over de verstrekte medicijnen. Hennie deelt vele tientallen knuffels uit en de groep Annemie geeft leesbrillen weg. De vierde post betreft een groep AIDS-vrouwen die elkaar ondersteunen en ook open staan om over hun problemen te praten. Er is één mannelijke Aids-patiënt aanwezig die ook als woordvoerder optreedt. Hij houdt ook een speech over de bezigheden van de groep. De meeste mannen met AIDS blijken moeilijk voor hun besmetting uit te komen. De Amerikaanse regering financiert de medicijnen voor AIDS. De organisatie CDS voert dit uit. Omdat er ook veel wordt gedaan aan preventie groeit het aantal mensen dat zich preventief laat onderzoeken. Mensen die b.v. met elkaar willen trouwen, laten zich op AIDS testen. Daardoor groeit het aantal patiënten wel, maar de spagaat is dat er voor deze extra patiënten geen budget meer is. Dus, die gaan helaas dood. Een ander probleem is de afstand en het gebrek aan financiën. AIDS -medicijnen moeten strikt op de voorgeschreven momenten worden gebruikt. Doe je dat niet, dan ga je eenvoudigweg dood. Patiënten moeten vaak zo kilometers overbruggen om hun medicijnen te halen. Ze hebben het geld niet voor transport en dus geen medicijnen. Ook díe stakkers gaan dood. Er moet veel meer geld komen om dit onmenselijke probleem op te lossen. Ik heb daar gisteravond met Peter over gediscussieerd en we willen er beiden flink tegenaan om veel meer geld los te rammelen voor dit AIDS-project. Het is echt nodig, beste mensen, wordt toch eens wakker! (Postcodeloterij)

Tenslotte bezoeken we een timmer opleidingschool (workshop) Het zijn weesjongens die niet kunnen lezen en schrijven. Zij krijgen een 2 jarige opleiding zodat ze daarna in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Er zijn nu 4 jongens klaar met hun opleiding en zij krijgen een basispakket aangeboden om te kunnen starten als timmerman. Ik zag o.a. een beugelzaag, een schaaf, een meetband en een 4-tal handbeitels. Bedenk dat deze mannen moeten werken zonder elektriciteit! Dus een boormachine, elektrische zaag e.d is niet mogelijk. Het was voor ons een leerzame en ook indrukwekkende trip.

’s Avonds wordt er voor het eerst gebridged. Ria en Peter duelleren met Annemie en Huub. Na een spannend begin moesten Peter en Ria het hoofd buigen. Ria kreeg maximaal 9 punten, zo klaagde ze achteraf. Peter had de fles whisky meegenomen en moest Huub afremmen; dit is geen limonade Huub, “het glas loopt bijna over” zo sprak dr. Peter zijn tegenstander toe. Wellicht wilde Peter mij uit tactische overwegingen uit mijn ritme halen, om zo alsnog de overwinning binnen te slepen. Met Annemie als mijn partner is er een groot talent opgestaan. Zij gaat nog een grote toekomst tegemoet.

’s Avonds zitten we in het guesthouse. Emmanuel komt met zijn buurman die slager is, binnen. Hij ziet dr. Peter en erkent hem meteen als de arts die 30 jaar geleden zijn vrouw met succes geopereerd heeft en daarmee ook haar leven redde. Het was een spontane ontmoeting die eindigde met het voorstel aan Peter om hem de volgende dag een kip te bezorgen. Ofschoon goed bedoeld, zag Peter dit niet zitten, doch bedankte de man voor zijn genereuze aanbod.

Woensdag 19 november

Het weer is de laatste dagen constant en de zon is frequent aan de hemel. Tijdens het ontbijt verschijnt juffrouw Josephine samen met 8 kinderen gestoken in een gloednieuw uniform. De kinderen straalden van geluk. Ze kregen nog 2 pennen en een flesje cola. Er wordt gefotografeerd met de kinderen in de hoofdrol. Liet en ik gaan met juffrouw Josephine terug naar de school om ieder nog sh 50.000 aan te bieden, met als bestemming: koop nog 16 uniformen voor de allerarmste leerlingen die nog geen uniform hebben. Ze komen volgende week terug om dan weer op de foto te gaan als Peter en Ria nog hier zijn. We gaan naar de Nursing Training School. Er zijn hier 120 verpleegkundigen in opleiding, waarvan 30 jongens. De laatsten slapen met z’n zessen in stapelbedden. Er is geen ruimte voor een kleerkast. Hun koffer is de kast. De Deense ambassade heeft recentelijk geld toegezegd om een nieuw gebouw op te zetten. Op het terrein staat een biogas installatie. Alle toiletten van het ziekenhuis zijn hierop aangesloten en komt in één centrale put terecht. Het gas dat vrijkomt wordt gebruikt om op te koken voor 170 personen. Over recycling gesproken! Oude ijzeren bedspiralen worden gebruikt als afrastering voor een dierenkooi. Kapotte jerrycans veranderen in voederbakken voor de kippen. De Stichting Weeraba heeft 200 kippen aangeschaft, die hier rondlopen. De eieren en haantjes worden gebruikt en ook verkocht. Het is de bedoeling dat dit geld gaat opleveren in de toekomst. Er lopen een tiental varkens rond. Met de opbrengst financieren de nonnen de schoolopleiding van 2 weeskinderen. We vervolgen met een bezoek aan de openbare jongensschool. Doel van dit bezoek is het aanbieden van 3 zakken voetbalschoenen die verzameld zijn door de echtgenoot van Margret. Ze zijn afkomstig van de voetbalclub Bekkerveld uit Heerlen. De schooldirecteur toont zich aangenaam verrast. Ook worden 30 petten achtergelaten. Deze school heeft maar liefst 619 leerlingen, verdeeld over 7 klassen; dat is ruim 88 leerlingen per klas. We bezoeken 2 leslokalen en aanschouwen de sobere middelen en inrichting. Bij het verlaten van het klaslokaal barsten de leerlingen van het lachen. Kennelijk is mijn korte broek de aanleiding.

Ria en ik hebben een onderhoud met de zuster van de verpleegopleiding om over de opleiding voor Tadeo te praten. Om toegelaten te worden voor de Nursing Training School (NTS) heeft hij te weinig vooropleiding. Hij zal nog 2 à 3 jaar naar de Secundaire School moeten en tevens moet het een kostschool worden (Boarding School). De zuster adviseert om de St. Josephschool te nemen. Die ligt op 10 minuten autorijden, boven op de berg. Om 17.00 uur gaan Ria, ik en Tadeo erheen. De zuster regelt een driver van haar school. In een ambulance worden we erheen gebracht. We ontmoeten eerst teacher Leo, die we ons doel uitleggen. We worden verder geholpen door een andere leraar, Fred genaamd. De opleiding kost sh. 503.000 met kost en inwoning. De opleiding start begin februari 2009. Eerst moet de school een interview met hem afnemen om zijn niveau te kunnen vaststellen. Ik dring een beetje aan om dit z.s.m te doen. Dat lukt, want over 2 dagen, a.s vrijdag om 10.00 uur zal dit plaatsvinden. Het is een gemengde school met 400 leerlingen, waarvan 250 op kostschool. Er zijn 5 klassen met 80 leerlingen per klas. Ik geef, mede namens mijn echtgenote Ans, toestemming. Tadeo is zeer gelukkig met deze mededeling en laat dit ook blijken. We gaan nog even langs bij zijn ouderlijk huis, waar zijn broertje wordt opgevoed door een 70 jarige stiefgrootmoeder. Dit broertje heet Steven en blijkt 9 jaar oud te zijn. Tadeo dacht dat zijn broertje 12 jaar oud was. Dit bleek te maken te hebben met het feit dat de geboortedocumenten zoek waren geraakt. Kennelijk was de oma al door Tadeo geïnformeerd over mijn financiële adoptieplan. Ze sprak geen Engels maar ze liet blijken heel blij te zijn. Ze schudde Ria en mij langdurig de hand en ze sloeg meerdere kruistekens; vertaald zei ze tegen Ria en mij: “wat is dit een mooie dag!”. We nemen nog enkele foto’s maar eerst ging oma zich omkleden. Binnen 2 minuten kwam ze trots als een pauw naar buiten om ook op de foto te kunnen. Ria en ik moeten nu opschieten want de nonnen hebben de hele groep voor een diner uitgenodigd. Ook dit werd een prachtige happening. De gekookte sprinkhanen heb ik toch maar overgeslagen. In Oeganda is dit een lekkernij; enkelen onder ons hebben ze wel gegeten. De nonnen geven een dansvoorstelling met begeleiding van bongo en muziek c.q zang. De waggelende konten van de nonnen zijn op video vastgelegd; zij zorgden voor een prikkelend amusement.

Donderdag 20 november

We vertrekken vandaag richting luchthaven naar Entebbe, waar we de laatste nacht

zullen doorbrengen. We worden vervoerd met de DAF-truck van het ziekenhuis. Die z u i p t 1 l i t e r o p 3 k m !! Ook de benzineprijzen in Oeganda zijn drastisch verhoogd tot iets meer dan € 1,-- per liter. De rit met de vrachtwagen kost ons sh. 1.000.000,-- Terwijl ik nu om 0.30 uur zit te schrijven valt het licht weer eens uit. Ik gebruik mijn laatste 3 theelichtjes om toch mijn bijna laatste indrukken op papier te zetten. ’s Morgens wordt er druk ingepakt. Ik krijg mijn koffer onmogelijk dicht en moet een aantal cadeaus in een plastic zak stoppen. Emmanuel arriveert met de vrachtauto en er wordt ingeladen voor de reis naar het vliegveld Entebbe. Een grote delegatie van het ziekenhuis komt ons uitzwaaien. De tocht naar Entebbe verloopt voorspoedig. We zitten op de banken in de open DAF. Het waait hard zodra de DAF op snelheid ligt. Eenieder is voorzien van een hoofdbedekking. Annemie voorziet ook mij van een hoofddoek, tot hilariteit van mijn reisgenoten. Ik kon mijzelf niet aanschouwen vanwege het ontbreken van een spiegel. Inmiddels hadden ze mij benoemd tot Rambo Bij het einde van de rit keek ik alsnog in een spiegel en was er toch enige herkenning. Na 2 uur en een kwartier arriveren we in Entebbe. We slapen in het Sophie’s hotel. 6 Mensen bezoeken nog de botanische tuinen en de rest gaat relaxen. Gelukkig heeft het hotel warm water; dat is weer luxe nadat we 3 dagen zonder hebben gezeten. Om 20.00 uur gaan we aan tafel. We genieten van een heerlijk warm buffet in het Victoria hotel. Annemie en Henny bedanken Peter en Ria voor hun uitstekende organisatie en we filosoferen over een mogelijke reünie. Ik heb aangeboden om dit bij mij thuis te organiseren. We denken aan eind januari 2009. Ik zal per e-mail een voorstel doen om zodoende tot een optimale keuze te kunnen komen.

Om 05.00 uur gaat de wekker. Om 06.00 uur gaan we ontbijten en om 06.30 uur vertrekken we naar het vliegveld. We nemen afscheid van Emmanuel en Tadeo. Emmanuel vraagt me bij het scheiden van de markt om eens rond te kijken in Nederland voor sponsoren t.b.v. zijn 13 jarige zoon die in januari 2009 aan zijn priesteropleiding begint. De kosten bedragen sh 1.500.000 per jaar. Ik beloof hem om op zoek te gaan. Ik vraag hem om mij een brief te schrijven met een foto erbij van zijn zoon. Ik geef hem mijn adres en voor de derde keer in 5 minuten schudt hij mijn hand op Oegandese wijze (3-klik) Zijn slotwoord luidt: “I will pray for you”. Hij gaat nu de zonnepanelen ophalen in Kampala die door de Stichting Weeraba zijn gekocht. We hadden het installeren graag willen meemaken, helaas. Peter en Ria, die nog een week langer blijven vanwege het huwelijk van hun pleegkind, zullen video-opnames maken en ik laat mijn videocamera daarom achter. Het inchecken verloopt traag. Ook worden we 2x gecheckt. De vlucht heeft 1 uur vertraging. We vliegen om 10.45 uur.

Nog enkele wetenswaardigheden:

a. I am sorry, I am sorry.

Dat zeggen de Oegandezen ook als zij er zelf niets aan kunnen doen. B.v. een kind valt, doet zich pijn en huilt. De moeder zegt: ”I am sorry”. Ik had zelf een ontsteking in mijn voet. Emmanuel, de chauffeur zegt : « I am sorry ».

b. Sprinkhanen : dit is een lekkernij in Oeganda. Ze worden gevangen in grote metalen bakken die zo fel verlicht worden dat ze er vanzelf invallen. Ze vangen ze in de periode november/december. De verlichting is zo fel dat je van een lichtvervuiling kunt spreken. De sprinkhanen worden ontdaan van hun vleugeltjes en pootjes, waardoor ze nog enkele dagen houdbaar blijven. Olivier en Annemie hebben ze wel gegeten. Ollie vond ze wel redelijk smaken, maar het kraakte zo hard.

Auteur Huub Beaujean

Uitgewerkt door Annemie Brouwers